أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

249

قانون ( فارسى )

نپذيرفتن تخليه از ثابت ماندن و حركت نكردن ماده است نه از خوبى و پسنديدگى آن . حتى بسيار رخ مىدهد كه مادهء بيمارىزا پخته شده است امّا طبيعت بسيار ناتوان است و توان آن را ندارد كه مادهء آمادهء رانده شدن را دفع كند و به بيرون بفرستد . نتايج بحران بد هرگاه ديدى كه نشانيهاى بحران همگى ناپسندند ، مثلا مادهء بيمارى هنوز پخته نشده و بحران آمده است يا مسير بيمارى برعكس آنچه لازم است ديده مىشود و ساير نشانيها - كه حكم مرگ بيمار را اعلان مىكنند - وجود داشتند ، تنها پيش‌بينى روز و وقت مردن مىماند . آيا مرگ بيمار زودرس است يا به تأخير مىافتد . كه اين موضوع را بايد از سببهاى پيش‌درآمد بحران به دست بياورى ؛ كه سابقا پيش‌درآمدهاى سروقت بحران را ذكر كرده‌ايم و يكى از آنها مثلا اين است كه اگر نشانيهاى حالت بحران آينده خوب نيستند و ته‌نشين ادرار بيمار و غيره در روز چهارم بيمارى به رنگ سياه درآمده است ، بدان كه بيمار در روز ششم يا در روز هفتم مىميرد . نشانيها و نتايج پختگى مادهء بيمارى ادرار بيمار گواه معتبر بر رسائى و نارسائى مادهء به‌وجود آورندهء بيمارى است ، كه سابقا شرح داده‌ايم ؛ امّا اگر ديدى كه ادرار بيمار به شدّت رنگش عوض شده است و ته‌نشين ندارد ، مپندار كه نشان از پختگى و رسائى مادهء بيمارىزا دارد ! اگر ادرار قوام صحيح و پسنديده به خود نگيرد و رسوب دلالت بر پختگى ماده نكند ، نتوان فقط اعتماد بر رنگ ادرار كرد ؛ مسألهء مهم قوام هيأت ادرار است . اگر ادرار برحسب مطلوب قوام گرفت به آسانى علامت پختگى را از خود نشان داد ، معلوم مىكند كه ماده به آسانى راه بيرون شدن را در پيش مىگيرد . اگر نشانيهاى پختگى مادهء خلط بيمارىزا در همان مراحل اوليهء بيمارى پيدا شد ، به يقين بدان كه بيمارى جاى نگرانى نيست . امّا اگر نشانيهاى پختگى ماده به تأخير افتاد و در مراحل نخستين بيمارى پديد نيامد ، نبايد فكر كنى كه حتما خطرى در بر دارد ، ممكن است پيدايش نشانى پختگى ماده بسيار تأخير كند و باز بيمارى جاى نگرانى نباشد و حالت بيمارى چنان اقتضا كند كه رسائى ماده وقت بيشترى را لازم داشته باشد . تا ديدى كه بحران بيمارى از نوع بحران خوب و پسنديده است ، بدان كه مادهء بيمارى پخته و بر مرام است . اما تا ديدى كه ماده به پختگى رسيده است نبايد فكر كنى كه بحران در پى دارد ؛ زيرا شايد بيمارى بدون بحران از راه تحليل رفتن ماده از بين برود و بيمار بدون بحران شفا يابد . اين را نيز بدان ! كه هرگاه نشان از پختگى مادهء بيمارى پيدا شد ، شدّت و حدّت حرارت كاهش مىيابد و آن نيروى سابق را از دست مىدهد . همچنانكه هرگاه مادهء به وجودآورندهء ورم به پختگى رسيد ، درد شديد ورم فروكش مىكند .